:: สถาบันพัฒนาอุตสาหกรรมสิ่งทอ ::

แนวคิดในการจัดตั้งสถาบันสถาบันพัฒนาอุตสาหกรรมสิ่งทอ

ก่อนการเปิดเสรีสิ่งทอประมาณ 8 ปี นักธุรกิจภาคเอกชนได้ ตระหนักร่วมกันว่า ถ้ามีการเปิดเสรีสิ่งทอ ไม่มีการกีดกันทางการค้า ไม่ มีระบบโควต้าแล้ว เกิดคำถามขึ้นมาว่าแล้วประเทศไทยยังจะส่งสินค้า สิ่งทอเข้าไปขายยังตลาดหลักได้อีกหรือไม่ จึงมีความเห็นว่าภาค เอกชนควรจะรวมตัวกัน จัดตั้งองค์กรซึ่งเป็นกลางขึ้นมาเพื่อจัดวาง ยุทธศาสตร์ขึ้นมาว่าอุตสาหกรรมควรจะต้องทำอย่างไรเพื่อปรับตัว รองรับกับการเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้น จะสร้างศักยภาพให้อุตสาห- กรรมของเราได้อย่างไร สมาคมสิ่งทอและเครื่องนุ่งห่มทุกสมาคมจึง รวมตัวกันเข้าไปพบผู้บริหารกระทรวงอุตสาหกรรมเพื่อขอให้กระทรวง อุตสาหกรรมเป็นเจ้าภาพในการจัดตั้งองค์กรกลางตรงนี้ขึ้นมา เมื่อสถาบันพัฒนาอุตสาหกรรมสิ่งทอได้ถูกจัดตั้งขึ้นมาแล้ว ท่านโฆสิต ปั้นเปี่ยมรัษฎ์ ซึ่งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมในขณะนั้น ดำรงตำแหน่งเป็นประธานคนแรก โดยรัฐบาลให้ทุนในการจัดตั้งไว้ 5 ปี ปีละประมาณ 50 ล้านบาท โดยมีตัวแทนสมาคมสิ่งทอ ทุกองค์กรได้เข้ามาร่วมกันทำงานเป็นคณะกรรมการ

ความเห็นเกี่ยวกับผลงานของสถาบันพัฒนาอุตสาหกรรมสิ่งทอ 10 ปีที่ผ่านมา ในความคิดของท่าน

สภาวะในปัจจุบันมีการแข่งขันที่สูงมาก หลังจากเปิดเสรี การค้า สินค้าจากประเทศจีนได้หลั่งไหลเข้ามาอย่างท่วมท้น ซึ่ง เหตุการณ์ก็เป็นไปอย่างที่พวกเราคาดการณ์ไว้จริงๆ แต่ความ ตระหนักในเรื่องนี้ยังเกิดขึ้นช้ามากในประเทศของเรา การทำงาน ของสถาบันฯ ก็ทำมาได้ในระดับหนึ่ง แต่ผมยังคิดว่าเราน่าจะทุ่มเท ความพยายามในการสร้างความตระหนักตรงนี้ การพัฒนาตนเอง รองรับเหตุการณ์อย่างนี้ เราน่าจะทำได้ดีกว่านี้ ขณะนี้เปิดเสรีการ ค้ามาแล้วหนึ่งปี แต่อัตราการเจริญเติบโตของอุตสาหกรรมกลับ ช้าลง เราเริ่มจะเสียส่วนครองตลาดของเราไป สิ่งที่เราคาดหวังไว้ว่า เราจะรักษาอัตราการเจริญเติบโต และได้ส่วนครองตลาดมากขึ้นยัง คงไม่สามารถทำได้ ณ ขณะนี้

บทบาทที่ควรจะเป็นของสถาบันพัฒนาอุตสาหกรรมสิ่งทอ

สถาบันฯ ควรจะเป็นผู้ช่วยให้อุตสาหกรรมทั้งสิ่งทอและเครื่อง นุ่งห่มสามารถวางยุทธศาสตร์ว่าอุตสาหกรรมของเราจะสามารถยืน หยัดอยู่ในตลาดโลกได้อย่างไร ขณะนี้ยังมีตัวช่วยในตลาดหลักๆ อย่างเช่นสหรัฐยังมีมาตรการ Safeguard ซึ่งจำกัดจำนวนการนำ เข้าสินค้าสิ่งทอจากจีนอยู่ แต่ถ้ามาตรการนี้หมดอายุลงในสองปี ข้างหน้า เราควรจะเรียนรู้ว่าสิ่งที่เราทำมาในระยะเวลา 10 ปีที่ผ่าน มานี้ ยังไม่เพียงพอ อย่างน้อยเรายังมีเวลาอีก 2 ปีที่จะทำให้เราปรับ ตัวได้ดีกว่านี้้

หลังจากนั้นจะต้องมองว่า โลกมันเปลี่ยนไปเรื่อยๆ จะต้องคอย เฝ้ามองว่า การที่สถานการณ์เปลี่ยนแปลงไปจะมีผลกระทบต่อเรา อย่างไรบ้าง และจะคอยตั้งรับอย่างไร การปรับตัวไม่ใช่การทำครั้ง เดียวแล้วสามารถจะอยู่ได้ตลอดไป อุตสาหกรรมสิ่งทอเป็นอุตสาห- กรรมที่มีการแข่งขันกันอย่างสุดขีด ไม่ว่าจะเป็นการซื้อ การขาย ช่องทางการจัดจำหน่าย เรื่องของแฟชั่นเป็นสิ่งที่เปลี่ยนแปลงตลอด เวลา เราจะต้องตามแฟชั่นของโลกได้ ถ้าเรามัวแต่รับคำสั่งการผลิต จากลูกค้าอย่างเดียวเท่ากับเราทำงานในเชิงรับ เราจะต้องปรับ อย่างไรให้เป็นการทำงานในเชิงรุก เราต้องรู้ว่าโลกต้องการอะไร เรา จึงจะสามารถผลิตตามความต้องการของโลกได้ สามารถแข่งขันใน ด้านราคาได้ เป็นผู้สร้างความประทับใจให้แก่ลูกค้าได้ หากมีคนอื่น ทำได้ดีกว่า เราก็จะกลายเป็นผู้เสียเปรียบในการแข่งขัน นอกจาก คุณภาพสินค้า ราคา การส่งมอบตรงตามกำหนด และบริการที่จะ ให้แก่ลูกค้าต้องเป็นไปอย่างดีเลิศ

นอกจากนี้ ในปัจจุบันยังมีอีกสิ่งหนึ่งที่มีความสำคัญไม่แพ้ อย่างอื่นๆ นั่นก็คือ การสร้างความแตกต่าง เป็นเหตุให้เราต้องฉีก แนวออกไปไม่เหมือนกับของคนอื่น แปลกกว่า ดีกว่า สมัยก่อนการ ผลิตจะนำการตลาด เนื่องจากปัจจัยค่าแรงงานที่ถูก ผลิตอะไรออก มาก็ขายได้ แต่ทุกวันนี้สถานการณ์ความได้เปรียบตรงนี้หมดไปแล้ว เราจำเป็นต้องรู้ตลาด เราจึงจะผลิตสินค้าที่ลูกค้าต้องการสู่ตลาด โลกได้ การตลาดจึงเปลี่ยนเป็นตัวนำ หลังจากนั้นต้องย้อนมาดูว่า จุดแข็งของเราอยู่ที่ไหน จะนำมาสร้างสินค้าที่ตลาดต้องการได้ อย่างไร ถ้าไม่สามารถทำเองได้มีผู้ผลิตในประเทศรายอื่นที่สามารถ ผลิตได้หรือไม่ หรือจะพัฒนาอย่างไรให้ไปถึงคุณภาพอย่างที่ลูกค้า ต้องการได้

สิ่งที่สถาบันฯได้พยายามทำมาตลอดอย่างแรกคือ การยก ระดับคุณภาพสินค้า เราเคยทำโครงการปรับเปลี่ยนเครื่องจักร ซึ่งรัฐบาลให้เงินทุนมา 25,000 ล้านบาท แต่ภาวะวิกฤตเศรษฐกิจ ณ เวลานั้นทำให้ผู้ประกอบการไม่กล้าลงทุนเพิ่ม ประกอบกับ เงื่อนไขในการใช้เงินกองทุนก็ไม่จูงใจให้ผู้ประกอบการเข้าไปใช้เงิน กองทุน โครงการนี้จึงไม่ประสบความสำเร็จเท่าที่ควร แต่เราก็ไม่ได้ เพิกเฉยต่อการยกระดับคุณภาพ หลังจากนั้นประเทศเราได้ลงทุนใน เครื่องจักรไปถึงกว่าห้าหมื่นล้านบาท แต่การมีเครื่องจักรในการผลิต ที่ดีไม่ได้หมายความว่า เราได้เปรียบคนอื่นอย่างสมบูรณ์ เราต้องมีซัพพลายเออร์ที่สามารถเสนอวัตถุดิบที่สอดคล้องกับความต้องการ ของตลาดได้ด้วย นั่นก็คือ การทำซัพพลายเชน ซี่งก็เป็นแนว ทางอย่างที่สองที่สถาบันฯ ได้มุ่งเน้นมาโดยตลอด แต่การทำซัพพลาย เชนไม่ใช่เป็นเรื่องง่าย ต้องอาศัยความไว้วางใจกันอย่างสูงของ พันธมิตรทุกฝ่ายจึงจะประสบความสำเร็จได้

ขณะที่ผมไปจัดงานแสดงสินค้าในต่างประเทศ สินค้าผ้าที่ได้ รับการพัฒนาคุณภาพในโครงการ T3 เป็นที่พอใจของลูกค้า แต่ ลูกค้ายังคงถามต่อไปว่า ในประเทศของคุณใครที่สามารถตัดเสื้อ กางเกงอย่างนี้ได้บ้าง นั่นก็หมายความว่าเราต้องมีซัพพลายเชน เป็นตัวสนับสนุน

ในประเทศไทยของเราเอง เราเป็นเจ้าของส่วนแบ่งตลาดสิ่งทอ เพียง 2 เปอร์เซ็นต์ ในตลาดโลก ซึ่งไม่ใหญ่พอที่จะดึงดูดความสนใจ ของลูกค้า รวมถึงปัจจัยค่าแรงงานที่สูงขึ้น แต่ถ้ามองรวมไปถึง ประเทศเพื่อนบ้านซึ่งยังมีค่าแรงงานที่ถูกกว่า มีศักยภาพในการ สร้างสินค้าให้มีต้นทุนที่ต่ำกว่า แต่เราสามารถไปสร้างซัพพลายเชน ให้เกิดขึ้นได้ ซึ่งมีความเป็นไปได้อย่างมาก เพราะโดยทาง ภูมิศาสตร์แล้วประเทศเราอยู่ตรงกลาง และประเทศเพื่อนบ้านเรา ไม่มีอุตสาหกรรมต้นน้ำ จึงเป็นโอกาสที่จะเอาวัตถุดิบของเราไปตัด เย็บในประเทศต่างๆ เหล่านี้เพื่อให้ต้นทุนต่ำลง ประกอบกับพื้นที่ติด กันต้นทุนค่าขนส่งวัตถุดิบจึงไม่มาก ข้อตกลงเรื่อง AFTA ที่จะเกิด ขึ้นในปี 2008 จะทำให้ภาษีระหว่างกันเป็นศูนย์ ถ้ารวมประชากรใน กลุ่มภูมิภาคอาเซียน 10 ประเทศ เข้าด้วยกันจะมีประชากรรวมกัน ถึง 500 ล้านคน ซึ่งมีขนาดใหญ่พอที่จะเป็นตลาดหลักได้ ในกลุ่ม อาเซียนนี้ประเทศเราเป็นประเทศที่ถือได้ว่าเข้มแข็งที่สุดเราน่าจะ เป็นแกนในการผลิตสินค้าที่มีต้นทุนที่แข่งขันได้โดยอาศัยทรัพยากร ร่วมกันในกลุ่มประเทศอาเซียน ผมเชื่อว่าไม่มีใครที่จะผูกตัวเองให้ ซื้อสินค้าจากแหล่งเพียงแหล่งเดียว ถ้าเราสร้างให้อาเซียนเป็น ซัพพลายเออร์แหล่งที่สอง ประเทศของเราน่าจะได้ผลประโยชน์จาก ตรงนี้มากที่สุด

ท่ามกลางความผันผวนของปัจจัยทางเศรษฐกิจ สังคม และการเมือง ซึ่งกระทบต่ออุตสาหกรรมอย่างมาก ท่านคิดว่าภาคเอกชนในอุตสาหกรรมควรจะปรับตัวอย่างไร เพื่อให้สามารถดำรงธุรกิจของตนไว้ได้

ผมมองว่าความอยู่รอดน่าจะต้องมาจากการยกระดับคุณค่า ของสินค้า โดยมีซัพพลายเชนเป็นเครื่องมือ ผู้ประกอบการต้องเข้า ใจว่าทำไมเราไม่สามารถอยู่อย่างโดดเดี่ยวได้อีกแล้ว คลัสเตอร์น่า จะเป็นคำตอบในการสร้างห่วงโซ่คุณค่า (Value Chain) ให้เกิดขึ้น ได้ จะช่วยให้ผู้ประกอบการรายเล็กๆ อยู่รอดได้ และสามารถยก ระดับจากผู้รับจ้างผลิต (OEM) ให้เป็นผู้ออกแบบสินค้าของตนเอง (ODM) และเป็นเจ้าของตราสินค้าของตนเอง (OBM) ได้ในที่สุด จากนี้ไปสถาบันฯ ควรวางบทบาทให้ชัดเจนว่าจะผลักดันให้สิ่งเหล่า นี้เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรมได้อย่างไร