การแข่งขันทางด้านเวลา (Time-based competition)        ดร.ธนัญญา วสุศรี

           การแข่งขันทางธุรกิจที่เวลาเป็นข้อได้เปรียบทางการค้าที่สำคัญที่ทำให้องค์กรสามารถเปลี่ยนสถานะจากการเป็นผู้สามารถแข่งขันในการรับคำสั่งซื้อ (Order qualifiers) กลายเป็น ผู้ชนะจากการได้รับคำสั่งซื้อจากลูกค้า (Order Winners) ดังนั้นการแข่งขันทางด้านเวลาหรือการบริหารงานที่มีเวลาเป็นตัววัดประสิทธิภาพ (time-based management) จึงหมายถึง การบริหารงานที่สามารถตอบสนองความต้องการของลูกค้าได้อย่างรวดเร็วภายใต้คุณภาพและต้นทุนที่ลูกค้ายอมรับได้

         ความคิดในการบริหารงานแบบเดิม ๆ มีแนวความคิดว่า เราจะไม่สามารถผลิตสินค้าที่มีต้นทุนต่ำและคุณภาพดีได้ในขณะเดียวกัน หรือเราไม่สามารถผลิตสินค้าที่มีต้นทุนต่ำโดยมีความสามารถในการส่งมอบอย่างรวดเร็วได้ หรือ เราไม่สามารถผลิตสินค้าได้อย่างรวดเร็วและมีคุณภาพดีได้ นักวิชาการหลายท่านทางด้านการจัดการด้านคุณภาพ อาทิเช่น Crosby, Juran และ Feigenbaum เป็นต้น ได้ชี้ให้เห็นว่า การมีคุณภาพสามารถช่วยลดต้นทุนได้ โดยการออกแบบระบบการผลิตที่ป้องกันการเกิดขึ้นของสิ่งที่ไม่เป็นไปตามความต้องการของลูกค้า, การออกแบบผลิตภัณฑ์ที่สามารถผลิตและจัดส่งได้โดยง่าย รวมถึงการจัดอบรมพนักงานให้เข้าใจถึงกระบวนการทำงานและข้อจำกัดต่าง ๆ ซึ่งวิธีการต่าง ๆ เหล่านี้ สามารถจัดเป็น ค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นเพื่อการป้องกันไม่ให้ความไม่มีคุณภาพเกิดขึ้น (Prevention cost) โดยผลที่ได้จาก prevention cost คือ การลดลงของค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นจากการตรวจทดสอบ (inspection) และค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นเมื่อสินค้าเสียหาย (failure) เช่น scrap, rework, downgrading หรือ lost sales จึงสามารถสรุปได้ว่า ต้นทุนไม่จำเป็นต้องเพิ่มขึ้นเมื่อต้องการพัฒนาคุณภาพ ในทางตรงกันข้าม ต้นทุนจะลดลงเมื่อคุณภาพดีขึ้น ลองคิดดูง่าย ๆ ถ้าผลิตแล้วเป็นไปตามคุณภาพตั้งแต่ครั้งแรก ย่อมจะมีต้นทุนที่ต่ำกว่าการผลิตที่มีการแก้ไขเพื่อให้เป็นไปตามความต้องการของลูกค้า

ในทำนองเดียวกัน ถ้าหากองค์กรมีเป้าหมายในการตอบสนองความต้องการทางด้านเวลาของลูกค้า ผลประโยชน์ที่จะได้คือ กิจกรรมในการผลิตลดลง, รอบระยะเวลาในการผลิตสั้นลง, การไหลของสินค้าคงคลังรวดเร็วขึ้น ค่าใช้จ่ายอื่น ๆ จะลดลง เช่น ค่าใช้จ่ายในการซ่อมบำรุงเครื่องจักรเนื่องจากจะต้องทำการรักษาระบบไม่ให้ไม่การเสียอย่างกระทันหันของเครื่องจักรเกิดขึ้น จะเห็นได้ว่า การตั้งเป้าหมายในการลดเวลา จะทำให้ต้นทุนลง ในขณะเดียวกัน การมุ่งหาแหล่งที่มาหรือต้นเหตุของการทำงานล่าช้า จะช่วยลดข้อบกพร่องของสินค้าหรือบริการ เนื่องความยากลำบากในการควบคุมแปรปรวนของคุณภาพผลิตภัณฑ์จะขึ้นอยู่จำนวนกิจกรรมหรือกระบวนการที่ใช้ในการแปลง input ให้เป็น output ได้ ดังนั้นการตั้งเป้าหมายทางด้านเวลา เพื่อให้ลูกค้าได้รับสินค้าและบริการได้รวดเร็วขึ้น ผลพลอยได้คือคุณภาพที่ดีขึ้น และต้นทุนที่ลดต่ำลง

การบริหารทางด้านเวลากับการเพิ่มคุณค่าให้แก่สินค้าและบริการ
องค์กรที่สามารถนำเอาการแข่งขันทางด้านเวลามาเป็นเกณฑ์ (performance measure) เพื่อตอบสนองความต้องการของลูกค้าที่ดีขึ้น จะนำไปสู่การเพิ่มคุณค่าให้แก่สินค้าและบริการได้ดีขึ้น การที่องค์สามารถเพิ่มความรวดเร็วในการตอบสนองความต้องการของลูกค้า นอกจากลูกค้าจะพึงพอใจแล้ว ยังส่งผลทำให้ลูกค้าสามารถลดจำนวนสินค้าคงคลังลง ซึ่งจะทำให้เป็นปัจจัยสำคัญในการรักษาลูกค้าเดิมไว้ได้, ถ้าระยะเวลาในการผลิตสินค้าลดลง องค์กรจึงมีความสามารถในการเพิ่มความหลากหลายของสินค้าและบริการสามารถทำได้ โดยมุ่งเน้นที่การผลิตในขนาดเล็กแต่มีความหลายหลาย, การเพิ่มสินค้าและบริการใหม่ในรอบระยะเวลาที่สั้นลง และการลดความเสี่ยงที่เกิดขึ้นจากการพยากรณ์ความต้องการ เนื่องจากมีความสามารถในการผลิตที่สั้นลง ช่วงระยะเวลาในการพยากรณ์ความต้องการล่วงหน้าก็สั้นลง เมื่อช่วงระยะเวลาการพยากรณ์สั้นลง ความแม่นยำของการพยากรณ์ย่อมมากขึ้น ความเสี่ยงที่เกิดขึ้นจากการสต๊อกสินค้า หรือการที่สินค้าขาดสต๊อกย่อมลดลง

จะเห็นได้ว่าการนำเอาเวลามาเป็นบรรทัดฐานในการพัฒนาองค์กรจะมีประโยชน์มากมาย แต่ในขณะเดียวกันข้อจำกัดของ time-based management ก็ยังคงมีอยู่ได้แก่ความต้องการความรวดเร็ว และระดับความเร็วที่ต้องการ องค์กรที่ผลิตสินค้าที่สามารถพยากรณ์ได้ง่าย เช่น ผลิตภัณฑ์อุปโภคบริโภคที่ปริมาณสูงและราคาค่อนข้างต่ำ ซึ่งการผลิตสินค้าดังกล่าวสามารถจัดเตรียมได้ล่วงหน้า และสามารถทำการผลิตได้โดยไม่ต้องการความรวดเร็ว รวมทั้งในกรณีที่ลูกค้าไม่ต้องการสินค้ารวดเร็ว เพราะมีความสามารถในการวางแผนความต้องการได้อย่างดีล่วงหน้า การส่งมอบสินค้ารวดเร็วสำหรับลูกค้ากรณีนี้จึงไม่มีความจำเป็น ซ้ำยังอาจเป็นการ waiting inventories สำหรับลูกค้าอีกต่างหาก นอกจากนี้หากบริษัทต้องการปรับปรุงให้ระดับความสามารถในการตอบสนองของลูกค้ารวดเร็วขึ้นกว่าเดิม เราจำเป็นต้องคำนึงถึงความต้องการของลูกค้า และผู้ส่งมอบวัตถุดิบด้วยว่ามีความสามารถในระดับเดียวกับเราหรือไม่ (Harrison and van Hoek, 2001) ได้กล่าวถึงกรณี Toyota ว่า Toyota ใช้ระบบ JIT ในการบริหารการผลิต โดยที่ Toyota สามารถประกอบรถและส่งรถให้แก่ลูกค้าได้ภายในเวลา 5 วัน แต่อย่างไรก็ตาม Toyota ไม่ได้นำเอาตัวเลข 5 วัน เอามาใช้ในการบริหาร ทั้งนี้เนื่องจาก Toyota ยังไม่อยากสร้างภาระให้แก่บริษัทผู้ส่งมอบวัตถุดิบ และที่สำคัญลูกค้าพอใช้กับความรวดเร็วในการตอบสนองของ Toyota ในปัจจุบัน การเพิ่มความรวดเร็วในการตอบสนองจึงยังไม่จำเป็นต้องนำมาใช้ในขณะนี้

ตอนนี้ก็จะขอสรุปถึง time-based management จะช่วยให้องค์กรสามารถตอบสนองความต้องการของลูกค้าได้อย่างถูกต้อง รวดเร็ว และต้นทุนที่เหมาะสม โดยมุ่งเน้นที่ลดเวลาเป็นหลัก ผลพลอยได้ต่าง ๆ จากการลดเวลา ก็คือ การลดลงของกิจกรรมที่ไม่ได้เพิ่มคุณค่าให้แก่ผลิตภัณฑ์ลดลง ทำให้คุณภาพที่ดีขึ้นเนื่องจากต้นเหตุของความแปรปรวนลดลง และทำให้ต้นทุนลดลง แต่อย่างไรก็ตาม ทุกองค์กรมีลักษณะที่แตกต่างกัน ความรวดเร็วไม่ได้เป็นปัจจัยหลักในการเป็น order winners การบริหารงานทางด้านเวลา time-based management ก็ไม่จำเป็นต้องมาใช้

เอกสารอ้างอิง
Harrison, A. and van Hoek, R. (2001) Logistics Management and Strategy. Prentice Hall.