[คำนำ][MRPII-ERP][IT in Supply chain][New paradigms in managing Supply Chain] [Performance Measurement System in Supply Chain] [แนวทางการศึกษาวิจัยและบทสรุป] [References]

Critical Issues for Supply Chain Management in the 21th century    

        คำนำ
          ในศตวรรษที่ผ่านมา การบริหารอุตสาหกรรมจะมุ่งเน้นเฉพาะการบริหารภายในองค์กร เพื่อผลกำไรหรือผลผลิตที่ได้ภายในองค์กรเท่านั้น ทำให้เกิดการแข่งขันกันระหว่างองค์กรหรือแม้กระทั่งหน่วยงาน หากแต่ว่าแนวคิดนี้มิได้ก่อให้เกิดประสิทธิภาพในการทำงานที่ดีขึ้น การแข่งขันระหว่างกันทำให้ขาดการคำนึงถึงผลประโยชน์ที่จะได้รับในการร่วมมือกัน ดังนั้นในสภาพอุตสาหกรรมที่มีการแข่งขันรุนแรงขึ้นทุกวันนี้ จึงเกิดแนวคิดการบริหารอุตสาหกรรมโดยรวม หรือโซ่อุปทาน (supply chain) ซึ่งเป็นมุมมองการบริหารการผลิตโดยมิได้แบ่งแยกองค์กร หากแต่คำนึงถึงการไหลของวัสดุและการไหลแลกเปลี่ยนข้อมูล ตั้งแต่วัตถุดิบจนถึงผลิตภัณฑ์ที่จัดส่งให้ลูกค้า ในโซ่อุปทานนี้อาจประกอบด้วยองค์กรหลายองค์กร หากแต่จะถูกมองว่าเป็นการทำงานภายใต้องค์กรเดียวกันและมีวัตถุประสงค์โดยรวมอันเดียวกัน Lau and Lee (2000) กล่าวว่าในการแข่งขันทางธุรกิจในปัจจุบัน การบริหารแบบโดดเดี่ยวโดยไม่คำนึงถึงผู้จัดส่งวัตถุดิบ ผู้ร่วมธุรกิจหรือแม้แต่คู่แข่งขัน จะทำให้การจัดการและการอยู่รอดในธุรกิจเป็นไปได้ยาก Supply Chain Management (SCM) หรือการบริหารโซ่อุปทาน จึงเป็นแนวคิดเชิงกลยุทธ์ที่ทุก ๆ ธุรกิจกำลังให้ความสนใจ โดยเน้นถึงหลักการความร่วมมือทั้งการวางแผนและการจัดการ โดยมีเป้าหมายและผลประโยชน์ร่วมกัน อย่างไรก็ตาม การบริหารโซ่อุปทานนี้ ต้องคำนึงถึงหลักการ และเทคนิคหลาย ๆ อย่างด้วยกัน และได้มีการศึกษาวิจัยถึงหลักการบริหารโซ่อุปทานนี้ออกไปหลายแขนง เช่น การบริหารผู้จัดส่งวัตถุดิบ (Supplier management) การบริหารอุปสงค์ (Demand Management) การวางแผนโดยรวม (Collaborative Planning) การจัดการคลังสินค้า (Warehouse Management) ฯลฯ ในบทความนี้จะสรุปและรวมรวมหัวข้อที่กำลังถูกให้ความสำคัญในศตวรรษนี้ เพื่อเป็นแนวทางในการศึกษาวิจัยการบริหารโซ่อุปทาน ซึ่งมี 4 สาขาใหญ่ ๆ คือ

               1) Manufacturing Resources Planning (MRP II) และ Enterprise Resources Planning (ERP)
               2) การใช้ Information Technology (IT) ใน Supply Chain
               3) New Paradigms in managing supply chain เช่น Time-based competition, Quick Response Manufacturing, Agility, Mass Customisation, ฯลฯ
               4) Performance Measurement System in Supply Chain.
               นอกจากนี้ บทความนี้จะนำเสนอถึงการศึกษาวิจัยที่ยังขาด และต้องการการศึกษาเพิ่มเติม
ในแขนงดังกล่าว

โดย ดร.ดวงพรรณ กริชชาญชัย
ภาควิชาวิศวกรรมอุตสาหการ คณะวิศวกรรมศาสตร์
มหาวิทยาลัยมหิดล ศาลายา