ผ้าไม่ทอจากใยธรรมชาติ : ป่านศรนารายณ์

Keyword:     eco fibers  ป่านศรนารายณ์  ผ้าไม่ทอจากใยธรรมชาติ 

รุ่งทิพย์ ลุยเลา*

 
 

     ป่านศรนารายณ์ (sisal) เป็นพืชใบเลี้ยงเดี่ยวอยู่ในตระกูลอะกาเวซีอี (Agaveceae) มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ คือ Agave sisalana Perr เป็นพืชพื้นเมืองของคาบสมุทรยูคาทานของเม็กซิโก ป่านศรนารายณ์ (agave fourcroydes) จะให้เส้นใยมีลักษณะคล้ายกับ ป่านสับปะรด (henequen) เส้นใยเหล่านี้จัดเป็นกลุ่มเส้นใยที่มีความแข็ง ขั้นตอนแรกของกระบวนการเก็บเกี่ยว คือการตัดใบป่านศรนารายณ์ที่ได้อายุการใช้งานแล้ว จากนั้นจะนำใบที่ตัดไปป้อนเข้าเครื่องลอกเปลือก วัสดุเยื่อกระดาษจะถูกแยกออกจากเส้นใย ในแทนซาเนียและเคนยาการเก็บเกี่ยวใบป่านศรนารายณ์จะทำภายในตรงกลางของพื้นที่ปลูกซึ่งเป็นพื้นที่ขนาดใหญ่ ในระบบนี้เครื่องลอกเปลือกจะใช้น้ำที่ไหลเข้ามาในการล้างสิ่งสกปรกที่ตกค้าง หลังจากลอกเปลือกออกเรียบร้อยแล้ว เส้นใยอาจจะถูกนำไปแช่ในน้ำแล้วตากแดด หรือนำไปทำความสะอาดต่อไปโดยการแปรงและมัดรวมกันเพื่อเตรียมการขนส่งต่อไป

ป่านศรนารายณ์ส่วนใหญ่จะใช้ในการผลิตเชือกเส้นใหญ่และเชือกสำหรับใช้ในภาคเกษตร การใช้งานรูปแบบใหม่อาจจะใช้สำหรับการผลิตกระดาษที่มีความพิเศษ ธรณีสิ่งทอ ที่นอนและวัสดุบุผนัง นอกจากนี้ยังมีการใช้ในลักษณะของวัสดุประกอบด้วย ส่วนที่เหลือที่เป็นผลพลอยได้หลังการแยกสกัดเส้นใยป่านศรนารายณ์จะถูกนำมาใช้ในการผลิตก๊าซชีวภาพเพื่อผลิตกระแสไฟฟ้า

ป่านศรนารายณ์เป็นพืชเขตร้อนที่มีความคงทน สามารถอยู่รอดในสภาพอากาศที่หลากหลาย ทั้งที่อบอุ่น และพื้นที่ที่มีปริมาณน้ำฝนน้อยและพื้นที่ที่ไม่เหมาะสมสำหรับพืชอื่น ๆ ป่านศรนารายณ์ที่ปลูกเพื่อใช้เส้นใย พบใน บราซิล แทนซาเนีย จีน คิวบา เคนยา เฮติ มาดากัสการ์และเม็กซิโก ในแทนซาเนียและเคนยาป่านศรนารายณ์ถือเป็นพืชไร่หลัก แม้ว่า บางส่วนจะผลิตโดยเกษตรกรรายย่อย การผลิตในบราซิลส่วนใหญ่ผลิตโดยเกษตรกรขนาดเล็ก แต่พบว่า บราซิลผลิตป่านศรนารายณ์ได้มากที่สุด ตามด้วยแทนซาเนียและเคนยา และหลายสิบปีที่ผ่านมาแทนซาเนียเคยเป็นผู้นำในการผลิตป่านศรนารายณ์ ซึ่งเกือบร้อยละ 30 ของประชากรทำงานในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการผลิตเส้นใยป่านศรนารายณ์ แต่ต่อมาในปี 2014 บราซิลกลายเป็นผู้ผลิตเส้นใยป่านศรนารายณ์ในระดับนานาชาติที่ใหญ่ที่สุด

 
 

 


 

ผู้เขียน

 

*รุ่งทิพย์ ลุยเลา ภาควิชาคหกรรมศาสตร์ คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

 

Share this Post:
View article: 622