ดีงามอะ ขอบอก! 3 ของดีของฝากจากแม่แจ่ม ฝีมือขั้นเทพ!

Keyword:     ผ้าตีนจก  ผ้าทอ  อัญมณี 

ไปเที่ยวแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่มาคราวนี้ ไม่ได้มีดีแค่ทะเลหมอกที่สวยงามเย้ายวนใจเท่านั้น แต่ยังมีของฝากแฮนด์เมดสุดชิค ทั้งเก๋ไก๋และทรงคุณค่ามากๆ เพราะใช้การผลิตแบบโบราณสืบต่อกันมานับร้อยปี

วันนี้ ไทยรัฐออนไลน์ จะพาขาช็อปไปส่องของดีจาก อ.แม่แจ่ม กันเสียหน่อยว่ามีอะไรน่าสนใจบ้าง ถ้าพร้อมแล้ว ตามมาชมกันเลย

1. ผ้าตีนจก handicraft สุดเจ๋ง

มาเที่ยวแม่แจ่ม เมืองแห่งผ้าทอตีนจกทั้งที ก็ต้องตะลุยหาของเด็ดๆ กันซะหน่อย ที่บอกว่าเป็นเมืองแห่งผ้าทอ เนื่องจากในหน้าประวัติศาสตร์มีข้อมูลบันทึกไว้ว่า สมัยก่อนช่างทอผ้าตีนจกดั้งเดิมของแม่แจ่ม อพยพมาจากคุ้มเจ้าเชียงใหม่ เนื่องจากมีการทอผ้าส่งส่วยให้คุ้มเจ้าเชียงใหม่ทุกปี

ของฝากจากผ้าทอ เก๋ๆ

ต่อมา ช่างทอตีนจกแม่แจ่มสายตระกูลดั้งเดิม มีการตั้งถิ่นฐานบ้านเรือนอยู่กระจัดกระจายตามหมู่บ้านต่างๆ โดยช่างทอทุกคนยังคงรักษาศิลปะการทอตีนจกที่เป็นเอกลักษณ์ของแม่แจ่มไว้อย่างเหนียวแน่น

ผ้าทอ ตัดเย็บเป็นกระเป๋า

ครั้งหนึ่งผ้าตีนจกแม่แจ่ม ได้สูญหายไปนานเกือบ 40 ปี จนถึงปี พ.ศ. 2517 สมเด็จพระนางเจ้าฯ ได้ตามเสด็จพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงเยี่ยมพสกนิกรชาวแม่แจ่ม ก่อเกิดการรื้อฟื้นผ้าทอในอดีตขึ้นมา และทำให้ผ้าทอตีนจกแม่แจ่มแบบประยุกต์ได้ถือกำเนิดขึ้นด้วย

สำหรับผ้าทอตีนจกลายโบราณดั้งเดิม ได้แก่ ลายหละกอนหลวง ลายเจียงแสนหน้อย ลายหงส์ปล่อย ลายโกมฮูปนก เป็นต้น ปัจจุบันได้มีการเอาผ้าทอมาตัดเย็บเป็นเสื้อผ้า กระเป๋า หมวก หมอนหนุน ผ้าพันคอ และอื่นๆ อีกมากมาย เป็นของฝากที่สวยงาม ทรงคุณค่า และทันสมัย

ผ้าทอตีนจกแม่แจ่ม

2. ปิ่นโบราณแฮนด์เมด

งานฝีมืออีกอย่างหนึ่งที่เป็นเอกลักษณ์ของแม่แจ่ม ที่ไม่พูดถึงไม่ได้ นั่นคือ ปิ่นปักผมโบราณ มีครูช่างที่ชื่อว่า ครูกอนแก้ว อินต๊ะก๋อน ท่านเป็นครูช่างหัตถกรรมระดับตำนานด้านการทำปิ่นปักผมโบราณ ท่านเสียชีวิตไปด้วยโรคชราเมื่อปี 2556 ปัจจุบันบุตรสาวเป็นผู้สืบต่อฝีมือการช่างจากผู้เป็นพ่อ

ครูช่างทำปิ่น

ปิ่นปักผมโบราณ เป็นสิ่งที่หญิงชาวแม่แจ่มขาดไม่ได้ โดยเฉพาะเวลาไปงานบุญหรืองานสำคัญต่างๆ จะต้องสวมผ้าซิ่นตีนจกแม่แจ่ม มวยผมพร้อมปักปิ่นทองเหลืองโบราณ ถือเป็นยูนิฟอร์มเอกลักษณ์เฉพาะถิ่นของที่นี่ ซึ่งตัวปิ่นถูกออกแบบและตีขึ้นรูปให้ได้ลวดลายต่างๆ ส่วนใหญ่จะตีเป็นรูปร่มหรือปิ่นจ้องของชาวไทยลื้อ วัสดุที่ใช้ทำมักเป็นเงินหรือทองเหลือง ส่วนยอดประดับด้วยอัญมณี เช่น พลอยพม่า เป็นต้น นอกจากนี้ยังมีการทำ ช่อดอกไม้ไหว ทำจากโลหะเงินหรือทองเหลืองบางๆ เอามาดัดเป็นดอกไม้และใบไม้ เรียกว่า เอื้องเงินเอื้องคำ

ปิ่นปักผมโบราณ

ใครสนใจอยากไปชมและไปอุดหนุนงานแฮนด์เมดดีๆ สามารถไปชมได้ที่บ้านทัพ ต.ท่าผา อ.แม่แจ่ม จ.เชียงใหม่ (ไม่ไกลจากวัดบ้านทัพ) จะเห็นช่างกำลังตีพิมพ์ขึ้นรูปทำปิ่น มีปิ่นหลากหลายแบบให้เลือกชม เห็นแม่อุ๊ยนั่งขายของมีทั้งผ้าทอ เครื่องจักสาน ผ้าซิ่นตีนจก ก็เป็นอีกโมเมนต์หนึ่งที่ประทับใจเหมือนกันนะ

3. จุลกฐิน 24 ชม.

อย่างสุดท้ายนี้ ไม่ใช่ของฝาก แต่อาจพูดได้ว่า เป็นของที่ระลึก ที่แถมมาในทริปนี้ก็ว่าได้ นั่นก็คืองานประเพณีจุลกฐิน เขาจัดอย่างยิ่งใหญ่เพียงปีละ 1 ครั้งเท่านั้น ใครได้ไปร่วมงานรับรองว่าต้องตื่นตาตื่นใจไปกับการเตรียมงานแบบ Non Stop ภายใน 24 ชม. ชมขบวนแห่ต้นกฐิน และการแสดงพื้นเมือง จนต้องแชะภาพรัวๆ เพื่อบันทึกภาพสุดประทับใจเก็บไว้ชม

บรรยากาศขบวนแห่

ชาวบ้านถือต้นกฐินไปร่วมงานบุญ

ปกติประเพณีการทอดกฐินทั่วไป จะเป็นการตัดเย็บผ้าไตรจีวรผืนใหม่ๆ พร้อมรวบรวมปัจจัยมาตั้งเป็นต้นกฐิน แล้วทอดถวายแด่พระภิกษุสงฆ์ในช่วงหลังวันออกพรรษา เพราะในการจำวัดช่วงเข้าพรรษา 3 เดือน ผ้าไตรจีวรของท่านอาจจะชำรุดหรือขาด (พระสงฆ์สามารถรับผ้าไตรผืนใหม่ได้ตามพระวินัยบัญญัติ) ประเพณีนี้มีการปฏิบัติสืบทอดกันมายาวนานเพื่อทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา

กฐินมีกำหนดระยะเวลาถวาย ต้องทำภายใน 1 เดือน ตั้งแต่วันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 ไปจนถึงวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 สามารถทำผ้าไตร และรวบรวมต้นกฐินได้หลายวันก่อนจะนำไปทอดกฐินถวายแด่พระสงฆ์

รวบรวมต้นกฐินเตรียมร่วมขบวนแห่

แต่สำหรับ จุลกฐิน เป็นกฐินแบบพิเศษ คือต้องทอและตัดเย็บผ้าไตรผืนใหม่ รวมถึงขั้นตอนต่างๆ ให้เสร็จภายใน 24 ชม. ตามความเชื่อโบราณ ก็เชื่อกันว่าการทำจุลกฐินแบบนี้จะได้บุญหนักกว่ากฐินทั่วๆ ไป สำหรับปีนี้มีการจัดงานบุญจุลกฐิน ขึ้นที่วัดบ้านแม่ทัพ ต.ท่าผา อ.แม่แจ่ม เป็นงานช้างสุดอลังการ มีเจ้าภาพร่วมกันถึง 4 เจ้า เริ่มทำกิจกรรมตั้งแต่ 19.09 น. จนถึง 07.09 น. ของวันรุ่งขึ้น

นางรำฟ้อนนำหน้าขบวน

การทำผ้าไตรจีวรของที่นี่ ทุกขั้นตอนเป็นงานแฮนด์เมด เริ่มตั้งแต่พิธีการเก็บดอกฝ้าย, อีดฝ้าย, ก๋งฝ้าย, ทำบะหลูหลี (ถูฝ้ายกับฝ่ามือเป็นหลอดยาวๆ), ปั่นฝ้าย, เปียฝ้าย (ทำเป็นเส้นด้ายพร้อมนำไปทอ), นำด้ายขึ้นกี่ทอผ้า, ทอผ้าเป็นผืนยาว, เย็บผ้าไตรจีวร เป็นรูปคันนา, ย้อมสี, ตากให้แห้ง, จัดมัดเป็นชุดผ้าไตรจีวร จากนั้นพอถึงรุ่งเช้านำไปร่วมขบวนแห่และถวายพระสงฆ์ พร้อมต้นกฐิน

 

 

เป็นงานร่วมบุญ เด็ก วัยรุ่น หนุ่มสาว คนแก่ มาร่วมกันทำกิจกรรม

ขบวนจุลกฐิน บ้านทัพ แม่แจ่ม

แห่กฐินรอบโบสถ์

หน้าตาสดใสอิ่มบุญกันแต่เช้า

แม่อุ๊ยเตรียมทำบุญ

ฟ้อนนกกิงกะหร่า (กิงกะหล่า) ศิลปะร่ายรำชาวไทใหญ่

 

ที่มา  http://www.thairath.co.th/content/542799

 

 

Share this Post:
View article: 2414