Design for Environment

Keyword:     design for environment  development  eco fibers  social capital  การออกแบบเพื่อสิ่งแวดล้อม  ทุนทางสังคม 

อาจารย์รุ่งทิพย์ ลุยเลา

ภาควิชาคหกรรมศาสตร์ คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

 

แนวความคิดในการออกแบบเพื่อสิ่งแวดล้อม (design for environment: DfE) เริ่มต้นช่วงยุค 1990s เพื่อสร้างความตระหนักให้กับผู้ผลิตในการให้ความสำคัญกับปัญหาสิ่งแวดล้อม โดยกรอบแนวคิดหลักประกอบด้วย การรักษาสิ่งแวดล้อม ความปลอดภัยของสุขภาพและอนามัยของประชาชน และการใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืน หลักการของ DfE คือ การออกแบบเพื่อสิ่งแวดล้อมที่พิจารณากระบวนการทั้งระบบของการออกแบบควบคู่ไปกับการรักษาสิ่งแวดล้อม สุขภาพ ความปลอดภัย และความยั่งยืนของทรัพยากร ตลอดจนวัฎจักรของผลิตภัณฑ์

 

ภาพที่ 1  ผลประโยชน์ที่ได้รับจากการออกแบบเพื่อสิ่งแวดล้อม

ที่มา: ประยุกต์จาก Benefits of Design for Environment ของ Fiksel (2011)

 

การออกแบบเพื่อสิ่งแวดล้อมประกอบด้วย 2 เป้าหมายหลัก คือ การออกแบบเพื่อลดหรือหลีกเลี่ยงของเหลือทิ้ง (waste) ตั้งแต่จุดกำเนิดของการผลิต และการออกแบบโดยเลือกใช้วัสดุที่เหมาะสมที่สุดทั้งด้านองค์ประกอบ และการใช้พลังงาน ซึ่งนักออกแบบต้องพิจารณากระบวนการออกแบบภายใต้แนวคิดและวิธีการที่จะแก้ปัญหาที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อมไปพร้อม ๆ กับการออกแบบ เช่น กระบวนการผลิต การใช้พลังงาน มลพิษ สารพิษที่เกิดขึ้น รวมถึงการจัดการผลิตภัณฑ์ภายหลังหมดอายุการใช้งาน วัตถุดิบที่เลือกใช้ หรือแม้แต่การใช้งานของผู้บริโภค (Eyring, G.,1992)

 

การให้ความสนับสนุนต่อผลงานของชุมชนกับการค้าอย่างเป็นธรรม

 

           ทุนทางสังคม (social capitalism) เป็นประเด็นถูกกระตุ้นมาจากองค์กรนอกภาครัฐ (non-governmental organizations : NGOs) ทั่วโลก โดยพยายามชี้ให้เห็นว่าความรู้ความชำนาญทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ของชุมชนมีส่วนสำคัญในการพัฒนาประเทศชาติ และเป็นวิธีการสร้างความยั่งยืนให้กับสังคมวิธีหนึ่ง ดังนั้น ภาคธุรกิจจึงควรให้ผลตอบแทนที่เหมาะสมและยุติธรรมกับผู้ชำนาญด้านงานฝีมือในชุมชนซึ่งเข้ามามีส่วนร่วมในการออกแบบ

 

การสร้างความร่วมมือระหว่างชุมชนและผู้ประกอบธุรกิจ โดยใช้ผลงานทางวัฒนธรรม ประเพณีและทักษะด้านงานฝีมือ ร่วมกับการออกแบบของนักออกแบบ มีกระบวนการผลิตที่เรียบง่ายและสร้างขึ้นได้ด้วยตัวเอง เป็นส่วนหนึ่งของความคิดสร้างสรรค์ที่บางครั้งไม่สามารถควบคุมได้ ทำให้มีความแตกต่างกันของแต่ละชิ้นงาน แตกต่างกันตามความชำนาญของช่างฝีมือ

 

แนวคิดนี้ก่อให้เกิดความร่วมมือกันอย่างยั่งยืนของชุมชน ขจัดความยากจนของช่างฝีมือ ภูมิปัญญาชาวบ้านได้รับการถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่น

 

Share this Post:
View article: 3211