ฉลากสิ่งแวดล้อมกับอุตสาหกรรมสิ่งทอ

Keyword:     environment  ฉลากสิ่งแวดล้อม  สิ่งแวดล้อม 

แม้ว่าภาคอุตสาหกรรมจะเป็นส่วนที่ผลักดันให้ภาคเศรษฐกิจดีขึ้น มีผลิตภัณฑ์ที่ให้ความสะดวกสบายต่อมนุษย์มากขึ้น แต่ผลพวงของการพัฒนาอุตสาหกรรมกลับส่งผลกระทบจากปัญหาสิ่งแวดล้อมอย่างชัดเจน ทำให้มนุษย์เกิดความตระหนักในการที่จะดูแลรักษาโลกของเราให้ดีขึ้น แนวคิดในเรื่องผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมเป็นกระแสที่มาแรงในทุกผลิตภัณฑ์ มีความต้องการจากผู้บริโภคเพิ่มมากขึ้น และภาครัฐในหลายประเทศ มีการสนับสนุนการผลิตผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมในหลายรูปแบบ เช่น มีนโยบายจัดซื้อจัดจ้างสีเขียว (green procurement) เพื่อผลักดันให้อุตสาหกรรมเลือกวัตถุดิบและกระบวนการผลิตที่ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม การให้ฉลากสิ่งแวดล้อม ซึ่งจะทำให้ผู้บริโภคมีทางเลือกในการช่วยรักษาสิ่งแวดล้อมด้วย

 

ฉลากสิ่งแวดล้อม คือ?

ฉลากสิ่งแวดล้อม เป็น ฉลากที่แสดงผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ของผลิตภัณฑ์หรือบริการ ส่วนใหญ่แล้วฉลากนี้จะติดบนบรรจุภัณฑ์ของสินค้า ซึ่งให้การรับรองโดยภาคเอกชนหรือหน่วยงานของภาครัฐ

(http://stats.oecd.org/glossary/detail.asp?ID=831)

องค์การระหว่างประเทศว่าด้วยการมาตรฐาน (The International Organization for Standardization: ISO) ได้กำหนดมาตรฐานฉลากสิ่งแวดล้อม แยกออกเป็น 3 ประเภท Type I, II, III ซึ่งมีหลักการและวิธการที่แตกต่างกัน

Type I – Ecolabels (ISO 14024:1999)

ฉลากประเภท 1 นี้ เรารู้จักกันดีในชื่อ Ecolabelling ฉลากประเภทนี้ได้รับความนิยมค่อนข้างมาก การพิจารณาหลักเกณฑ์ของผลิตภัณฑ์หรือบริการจะพิจารณาจากผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ตัวอย่างเช่น Nordic Swan ของกลุ่มประเทศสแกนดิเนเวีย Japanese Eco-Mark ของประเทศญี่ปุ่น ฉลากเขียวของประเทศไทย

Type II – Self-declared claim (ISO 14021:1999)

ฉลากประเภทที่ 2  เป็นฉลากที่พัฒนาหลักเกณฑ์ของผลิตภัณฑ์หรือบริการในการแสดงว่าเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมโดยบริษัท และไม่ได้รับรองจากหน่วยงานภายนอก การใช้ฉลากประเภทนี้มักใช้เพื่อเพิ่มโอกาสทางการขายสินค้าและบริการ แต่มาตรฐานที่ถูกใช้เป็นเครื่องมือนี้อาจมีความเสี่ยงสูงหากไม่ทำให้ถูกต้องและป้องกันการเข้าใจผิด ซึ่งหากเกิดความผิดพลาดนี้ขึ้น อาจทำให้ลูกค้าไม่เชื่อมั่นในสินค้า

Type III – Environmental impact labels (ISO 14025:2006)

ฉลากประเภทที่ 3 จะแสดงผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมเป็นตัวเลข ที่เกิดจากปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อมที่กำหนดไว้แล้วของแต่ละผลิตภัณฑ์ ซึ่งปัจจัยที่นำมาประเมินผลจะพิจารณาจากวัฏจักรวงจรชีวิตของผลิตภัณฑ์ หน่วยงานที่กำหนดและให้การรับรองจะเป็นหน่วยงานภายนอกที่ไม่มีความเกี่ยวข้องกับผู้ขอการรับรอง (third party) ผู้บริโภคสามารถเปรียบเทียบผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมของผลิตภัณฑ์ประเภทเดียวกันจากต่างยี่ห้อได้ ฉลากประเภทนี้ ไม่มีการประเมินหรือให้น้ำหนักการดำเนินการด้านสิ่งแวดล้อมของผลิตภัณฑ์นั้น แต่จะแสดงผลที่ได้จากการประเมินเท่านั้น แล้วนำผลมาใช้เพื่อเปรียบเทียบแต่ละผลิตภัณฑ์ ฉลากประเภทนี้ยังไม่เป็นที่นิยม ปัจจุบันเพียง  9 ประเทศเท่านั้นที่มีการใช้ฉลากประเภทนี้ ตัวอย่างของฉลากประเภทนี้ เช่น คาร์บอนฟุตพริ้นท์ เป็นต้น

 

หลักเกณฑ์ของฉลากสิ่งแวดล้อมสำหรับผลิตภัณฑ์สิ่งทอ

ปัจจุบันฉลากสิ่งแวดล้อม Eco-label มีหลากหลายผลิตภัณฑ์ มีจำนวนมากกว่า 450 ฉลากใน 197 ประเทศ  (http://www.ecolabelindex.com) หลักเกณฑ์ของฉลากสิ่งแวดล้อม Eco-label ประกอบด้วย 3 ส่วน คือ

  1. การห้ามใช้หรือจำกัดปริมาณสารอันตรายที่ตกค้างบนผลิตภัณฑ์ เช่น สีย้อมเอโซที่แตกตัวให้สารก่อมะเร็ง สีย้อมประเภทสีดิสเพอร์สที่ก่อให้เกิดการระคายเคือง สารฟอร์มาลดีไฮด์ โลหะหนัก เช่น ตะกั่ว ปรอท เป็นต้น phthalate compounds เป็นต้น

หมายเหตุ : สารอันตรายที่อยู่ในเกณฑ์ของฉลากสิ่งแวดล้อม มักจะสอดคล้องกับกฎหมายของประเทศที่ให้การรับรองฉลากประกาศห้ามใช้ด้วย เช่น EU Flower ของสหภาพยุโรปจะนำกฎระเบียบ REACH มาเป็นส่วนหนึ่งของฉลาก เป็นต้น

  1. คุณภาพของผลิตภัณฑ์ เช่น ความคงทนของสีต่อการซัก ความคงทนของสีต่อเหงื่อ การเปลี่ยนแปลงขนาดหลังการซัก เป็นต้น

  2. การบริหารจัดการทรัพยากรและของเสีย ส่วนใหญ่เกณฑ์ที่ใช้จะเป็นไปตามกฎหมายของประเทศ บางฉลากก็ไม่มีข้อกำหนดนี้ หรือบางฉลากจะเน้นไปที่การพัฒนาปรับปรุงระบบของบริษัทที่ขอให้ดีมากขึ้น

ตัวอย่างของฉลากฉลากสิ่งแวดล้อมสำหรับอุตสาหกรรมสิ่งทอ

 http://static.guim.co.uk/sys-images/Environment/Pix/columnists/2010/4/15/1271349097537/The-EU-Eco-label-Regulati-001.jpgGlobal Organic Textile Standard logoOeko-Tex Standard 100 logobluesign® standard logo


 

สนใจข้อมูลเพิ่มเติม สอบถามได้ที่ ศูนย์วิเคราะห์ทดสอบสิ่งทอ สถาบันพัฒนาอุตสาหกรรมสิ่งทอ โทรศัพท์ 0 2713 5492 ต่อ 513, 514   โทรสาร 0 2712 4527                                  

เอกสารอ้างอิง

https://www.ungm.org/Areas/Public/Downloads/Env_Labels_Guide.pdf

http://www.iso.org/iso/environmental-labelling.pdf

http://www.globalecolabelling.net/docs/documents/intro_to_ecolabelling.pdf

http://stats.oecd.org/glossary/detail.asp?ID=831

http://www.ecolabelindex.com


 

เรียบเรียงโดย : จุฑามาศ  โกเมนไทย

ศูนย์วิเคราะห์ทดสอบสิ่งทอ สถาบันพัฒนาอุตสาหกรรมสิ่งทอ

 

Share this Post:
View article: 2467