สรุปผลการจัดเสวนาครั้งที่ 3

เรื่อง “ ความอยู่รอดของอุตสาหกรรมสิ่งทอและสถาบันพัฒนาอุตสาหกรรมสิ่งทออย่างยั่งยืน ”

สถาบันพัฒนาอุตสาหกรรมสิ่งทอ ได้ก่อตั้งมาแล้วเป็นระยะเวลากว่า 4 ปี สถาบันฯ ได้ตระหนักถึงความสำคัญในการให้บริการเพื่อให้เกิดประโยชน์อย่างแท้จริงแก่ผู้ประกอบการ จึงได้กำหนดการจัดเสวนาครั้งที่ 3 เรื่อง “ ความอยู่รอดของอุตสาหกรรมสิ่งทอและสถาบันพัฒนาอุตสาหกรรมสิ่งทออย่างยั่งยืน ” เมื่อวันที่ 17 – 18 กุมภาพันธ์ 2544 ณ โรงแรมพาวิลเลี่ยน จังหวัด กาญจนบุรี โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อระดมความคิดเห็นของผู้ประกอบการและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมสิ่งทอใน การปรับทิศทางการบริหารและการให้บริการของสถาบันฯให้ตรงกับความต้องการของผู้ประกอบการและหน่วยงานของรัฐ การเสวนาในครั้งนี้ มีผู้เข้าร่วมประมาณ 70 ท่านประกอบไปด้วยคณะกรรมการและอนุกรรมการสถาบัน ฯ ผู้แทนจากสมาคมอุตสาหกรรมสิ่งทอทั้ง 9 สมาคม คือ สมาคมอุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์ใยสังเคราะห์ สมาคมอุตสาหกรรมสิ่งทอไทยสมาคมอุตสาหกรรมทอผ้าไทย สมาคมอุตสาหกรรมฟอกย้อม พิมพ์ และตกแต่งสิ่งทอไทย สมาคมอุตสาหกรรมเครื่องนุ่งห่มไทย สมาคมไหมไทย สมาคมสหพ่อค้าผ้า สมาคมชาวโบ๊เบ๊ และกลุ่มใบหยก รวมถึงผู้แทนหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง และเจ้าหน้าที่สถาบันฯ

ในวันที่เสาร์ที่ 17 กุมภาพันธ์ 2544 การเสวนาได้เริ่มขึ้นเมื่อเวลาประมาณ 9.30 น. โดยมีนายโฆษิต ปั้นเปี่ยมรัษฎ์ ประธานกรรมการสถาบันพัฒนาอุตสาหกรรมสิ่งทอได้ให้เกียรติเป็นประธานในการเสวนาและได้มีปาฐกถาพิเศษเกี่ยวกับทิศทาง เศรษฐกิจและการบริหารงานเพื่อความยั่งยืนของอุตสาหกรรมสิ่งทอ หลังจากนั้นนายมานะ เสถบุตร ผู้อำนวยการสถาบันฯ ได้กล่าวบรรยายสรุปถึงสถานการณ์ของอุตสาหกรรมสิ่งทอของไทย รวมถึงเสนอแผนงานของสถาบันฯและสรุปความคิดเห็นที่ได้จากคณะกรรมการสมาคมต่างๆที่สถาบันฯได้ไปขอความคิดเห็นมานั้น ให้ผู้เข้าร่วมเสวนารับทราบ ในภาคบ่ายสถาบันฯได้แบ่งกลุ่มอุตสาหกรรมสิ่งทอออกเป็น 3 กลุ่ม คือกลุ่มอุตสาหกรรมต้นน้ำ กลุ่มอุตสาหกรรมกลางน้ำ และกลุ่มอุตสาหกรรมปลายน้ำ โดยใช้เวลาตลอดภาคบ่าย และในช่วงเช้าของวันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2544 ผู้เข้าเสวนาทุกท่านได้เข้าร่วมฟังบรรยายสรุปผลการเสวนาของทั้ง

3 กลุ่ม เกี่ยวกับทิศทางการดำเนินงาน กิจกรรมต่างๆ กลุ่มผู้ใช้บริการ และการหารายได้ของสถาบันฯ และได้ข้อสรุปร่วมกันในที่ประชุมดังนี้

จากกลยุทธ์ในการทำงานทั้ง 5 ที่สถาบันฯได้เสนอในที่ประชุมนั้น ความคิดเห็นของผู้เข้าประชุมสรุปร่วมกันได้ว่า กลยุทธ์ที่ควรให้ความสำคัญและเป็นประโยชน์กับอุตสาหกรรมสิ่งทอสามารถเรียงลำดับได้ดังนี้ คือ

• กลยุทธ์การสร้างความเชื่อมโยงของอุตสาหกรรม ที่ประชุมมีความเห็นว่าความเชื่อมโยงของอุตสาหกรรมสิ่งทอของไทยนั้น สถาบันฯควรทำหน้าที่เป็นแกนกลางในการทำให้เกิดการรับรู้ในข้อมูลข่าวสารที่ตรงกัน และสร้างความเข้าใจซึ่งกันและกันระหว่างผู้ประกอบการ ซึ่งสามารถสรุปรายละเอียดได้พอสังเขปดังนี้
• สถาบันฯควรเป็นผู้วิเคราะห์ข้อมูล รูปแบบ แนวโน้ม ความต้องการของตลาด กลุ่มประเทศเป้าหมายในการส่งออก เพื่อนำข้อมูลดังกล่าวเผยแพร่ให้กับผู้ประกอบการอุตสาหกรรมสิ่งทอในทุกกลุ่ม เพื่อให้เกิดความสัมพันธ์ในการผลิตสินค้าในแต่ละขั้นตอนจากข้อมูลฐานเดียวกัน และสถาบันฯควรเป็นตัวกลางในการเชื่อมโยงกับหน่วยงานอื่นๆที่เกี่ยวข้องในการหาข้อมูลเพื่อทำการเผยแพร่ ซึ่งการเชื่อมโยงนั้นควรเป็นการเชื่อมโยงทางอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อความรวดเร็วทางธุรกิจ
• เนื่องจากปัญหาของความเชื่อมโยงของอุตสาหกรรมคือ ผู้ประกอบการในแต่ละสาขาขาดความเชื่อใจและไว้วางใจซึ่งกันและกัน ทำให้สถาบันฯควรทำหน้าที่เป็นตัวกลางในการกำหนดจุดยืนด้าน Mutual Standard (มาตรฐาน), Mutual Trust (ความเชื่อใจ), Mutual Benefit (ผลประโยชน์) โดยดำเนินการไปพร้อมๆกันเพื่อให้เกิดความเชื่อมโยง
• กลยุทธ์การยกระดับผลิตภัณฑ์ เนื่องจากในปัจจุบันภาวะการแข่งขันในตลาดโลกมีการแข่งขันกันสูง ดังนั้นการที่อุตสาหกรรมสิ่งทอของไทยจะเพิ่มศักยภาพในการแข่งขันควรเน้นที่การพัฒนารูปแบบใหม่ๆของผลิตภัณฑ์ให้หลากหลายและแตกต่างเพื่อสนองความต้องการของตลาดให้ได้ ซึ่งที่ประชุมมีความคิดเห็นเกี่ยวกับกลยุทธ์นี้ว่า
• อุตสาหกรรมปลายน้ำเป็นกลุ่มที่ใกล้ชิดกับผู้บริโภคมากที่สุด ดังนั้นข้อมูลเกี่ยวกับสินค้าและสถานการ์ด้านการตลาดจึงควรมาจากกลุ่มอุตสาหกรรมนี้ เพื่อใช้เป็นหลักเกณฑ์เบื้องต้นในการยกระดับและพัฒนาผลิตภัณฑ์
• การพัฒนาผลิตภัณฑ์ควรมี 3 ด้าน คือ ด้านเส้นใย, Fabric Design, และ Fashion Design ควรมีศูนย์พัฒนาผลิตภัณฑ์ต้นแบบทั้ง 3 ด้าน โดยจัดให้มีผู้เชียวชาญในแต่ละด้านมาคอยให้คำปรึกษาแก่ผู้ประกอบการ ซึ่งในส่วนของผู้เชี่ยวชาญนั้น ขณะนี้กรมส่งเสริมการส่งออกได้มีการดำเนินการด้านนี้อยู่ และมีโครงการให้คำปรึกษาร่วมกับสถาบัน Kenan อีกด้วย สถาบันฯควรเข้าไปประสานงานหรือให้ความร่วมมือในการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารในเรื่องนี้
• กลยุทธ์การขจัดอุปสรรคทางการแข่งขัน สถาบันฯได้ดำเนินงานในส่วนของกลยุทธ์นี้โดยการติดตามสิทธิประโยชน์ของ Free Trade Area ส่งเสริมความสามารถในการแข่งขัน โครงสร้างทางภาษีทั้งในประเทศและต่างประเทศที่เอื้อประโยชน์และเป็นอุปสรรคต่อผู้ประกอบการ รวมถึงศึกษาถึงวิธีการรับมือกับการกีดกันทางการค้า เช่น Anti-Dumping เป็นต้น ซึ่งในที่ประชุมได้ให้คำแนะนำเพิ่มเติมว่าสถาบันฯคควรสร้าง Lawyer Network เพื่อให้บริการแก่ผู้ประกอบการด้านการค้าระหว่างประเทศ และหากสถาบันฯมีข้อมูลที่เกิดประโยชน์กับผู้ประกอบการก็ควรประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ให้ผู้ประกอบการทราบ
• กลยุทธ์การเพิ่มประสิทธิภาพของอุตสาหกรรม สำหรับในกลยุทธ์นี้สถาบันฯเน้นที่การลดต้นทุน และการสร้างมาตรฐานสินค้าและมาตรฐานการดำเนินงานของผู้ประกอบการให้เป็นที่ยอมรับของลูกค้าต่างประเทศ รวมถึงการพัฒนาบุคลากร การส่งเสริมให้ใช้วัตถุดิบภายในประเทศ และการอนุรักษ์และประหยัดพลังงาน ซึ่งในที่ประชุมได้ให้ความคิดเห็นเพิ่มเติมดังนี้
• เพื่อให้เป็นมาตรฐานเดียวกันและเป็นการสนับสนุนการดำเนินงานของสถาบันฯ ผู้ค้าผ้าควรกำหนดเงื่อนไขให้ผู้ผลิตส่งผ้าให้สถาบันฯตรวจสอบคุณภาพก่อนส่งมอบ
• สถาบันฯควรให้ความรู้และเผยแพร่เรื่อง Benchmarking ในด้านการใช้พลังงานการผลิตจากต่างประเทศ เพื่อให้ผู้ประกอบการได้เปรียบเทียบตัวเองกับคู่แข่ง และสถาบันฯควรเร่งดำเนินการในเรื่อง Cleaning Technology ในอุตสาหกรรมสิ่งทอทุกแขนง
• ปัจจุบันนี้ศักยภาพในการผลิตเส้นใยสังเคราะห์สู้ต่างประเทศไม่ได้ ดังนั้นสถาบันฯควรส่งเสริมการผลิตวัตถุดิบจากเส้นใยธรรมชาติภายในประเทศ เช่น Polymer จากสับปะรดหรือข้าวโพด นอกจากนี้สถาบันฯควรจัดการอบรมโดยเชิญผู้เชี่ยวชาญจากต่างประเทศมาแนะนำเกี่ยวกับเทคนิคการผลิตใหม่ๆ
• กลยุทธ์การตลาดเพื่อสร้างความสามารถในการแข่งขัน ในส่วนของกลยุทธ์นี้ สถาบันฯได้มีการดำเนินงานที่จะศึกษาเกี่ยวกับตลาดต่างประเทศใหม่ๆเพื่อเป็นการขยายฐานลูกค้าให้กับอุตสาหกรรมสิ่งทอของไทย รวมถึงการศึกษาถึงความต้องการของตลาดเดิมเพื่อสนองความต้องการของลูกค้าให้มากยิ่งขึ้น มีการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารต่างๆเพื่อใช้ในการปรับกลยุทธ์ทางการค้า รวมถึงการส่งเสริมให้ผลิตสินค้า Brand Name เพื่อให้สินค้าสิ่งทอของไทยเป็นที่รู้จักกันอย่างแพร่หลาย อีกทั้งสถาบันฯยังได้ประสานงานกับหน่วยงานที่ดำเนินงานทางด้านนี้อยู่แล้ว เช่น กรมส่งเสริมการส่งออก ในการประชาสัมพันธ์เพื่อเป็นการให้ผู้ประกอบการได้รับทราบข้อมูลอีกทางหนึ่ง และเนื่องจากสถาบันฯมี Website ( www.thaitextile.org ) เพื่อเผยแพร่ข้อมูลอยู่แล้วผู้ประกอบการจึงแนะนำให้สถาบันฯจัดทำ Market Survey โดยอาศัยแหล่งข้อมูลจาก website หรือ Journal จากต่างประเทศ รวมทั้งรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับสถานการณ์ด้านการตลาดทั้งภายในและต่างประเทศเพื่อเผยแพร่ให้ผู้ประกอบการทราบ นอกจากนี้ภายใน website ของสถาบันฯควรมีข้อมูลและรายละเอียดเกี่ยวกับสินค้าของแต่ละประเภทโดยละเอียด เพื่อให้ผู้สนใจค้นหาผู้ผลิตได้อย่างรวดเร็ว

นอกจากเรื่องกลยุทธ์ในการดำเนินงานแล้ว สถาบันฯยังได้สรุปกิจกรรมต่างๆที่สถาบันฯได้จัดทำขึ้นเพื่อให้กลยุทธ์ต่างๆนั้นบรรลุวัตถุประสงค์ เช่น การฝึกอบรม สัมมนา การบริการที่ปรึกษา การวิจัยและทดสอบสิ่งทอ การเยี่ยมชมโรงงาน การร่วมจัดงานแสดงสินค้า การรวบรวมและเผยแพร่ข้อมูลของศูนย์ข้อมูลสิ่งทอ รวมถึงการประชาสัมพันธ์ในสิ่งที่เป็นประโยชน์ผ่านสื่อต่างๆ เป็นต้น ซึ่งในที่ประชุมเห็นว่าสถาบันฯได้จัดกิจกรรมต่างๆได้ดีแล้ว แต่ควรเร่งประชาสัมพันธ์เพื่อให้ผู้ประกอบการได้รับทราบข้อมูล และสอบถามความต้องการจากผู้ประกอบการให้มากขึ้น เพื่อที่จะได้ให้บริการได้ตรงกับความต้องการของผู้ประกอบการมากยิ่งขึ้น

การเสวนาในครั้งนี้จะสำเร็จผลไปไม่ได้หากขาดความร่วมมือจากตัวแทนของผู้ประกอบการสิ่งทอทุกสาขาที่เข้าร่วมในการเสวนา รวมทั้งเจ้าหน้าที่จากหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้อง สถาบันฯมีความตั้งใจที่จะนำคำแนะนำและความคิดเห็นต่างๆที่ได้จากการเสวนามาปรับใช้ให้เข้ากับแผนการดำเนินงานที่สถาบันฯได้จัดทำไว้ เพื่อให้เกิดประโยชน์กับอุตสาหกรรมสิ่งทอของไทยอย่างเต็มที่

ไปยดา หาญชัยสุขสกุล

ศูนย์ข้อมูลสิ่งทอ (ผู้เรียบเรียง)